Dodał: |
Aktualizacja: |
Oceń: 1 0

KIEDY I KTO WYDAJE DECYZJĘ O ZOBOWIĄZANIU DO POWROTU

Wszyscy, którzy przebywają na terytorium Polski muszą przestrzegać obowiązującego tu prawa. Obowiązek ten dotyczy zarówno cudzoziemców, jak i obywateli polskich, przy czym zakres obowiązków nałożonych na cudzoziemców różni się w wielu przypadkach od obowiązków, których przestrzegać powinni Polacy. Dotyczy to w szczególności kwestii związanych z pobytem i pracą w Polsce. Łamanie obowiązujących w Polsce przepisów może nas narazić nie tylko na odpowiedzialność karną, czy cywilną, ale może negatywnie wpłynąć na naszą sytuację pobytową. Ustawodawca przewidział bowiem przypadki, gdy w stosunku do cudzoziemca może zostać wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu (zwana przez cudzoziemców decyzją deportacyjną).

Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy:

  • przebywa lub przebywał na terytorium Polski bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane, lub
  • nie opuścił terytorium Polski po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu jego pobytu na terytorium wszystkich lub niektórych państw obszaru Schengen, do którego był uprawniony bez konieczności posiadania wizy, w każdym okresie 180 dni, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej, lub
  • nie opuścił terytorium Polski po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu jego pobytu wskazanego w wizie Schengen w każdym okresie 180 dni, lub po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na podstawie wizy krajowej, lub
  • wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy, lub
  • podjął działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w Polsce, lub
  • nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu w Polsce, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium Polski do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd, i nie wskazał wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych, lub
  • obowiązuje wpis danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Polski jest niepożądany, lub
  • dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, jeżeli cudzoziemiec przebywa na terytorium Polski w ramach ruchu bezwizowego lub na podstawie wizy Schengen, z wyłączeniem wizy upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Polski i pobytu na tym terytorium, lub
  • wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej, lub
  • przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, lub
  • został skazany prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności podlegającą wykonaniu i istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania w sprawie przekazania go za granicę w celu wykonania orzeczonej wobec niego kary, lub
  • przebywa poza strefą przygraniczną, w której zgodnie z zezwoleniem na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego może przebywać, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej, lub
  • przebywa w Polsce po upływie okresu pobytu, do którego był uprawniony na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej, lub
  • dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Polski będzie stanowił zagrożenie dla zdrowia publicznego, co zostało potwierdzone badaniem lekarskim, lub dla stosunków międzynarodowych innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, lub
  • cel i warunki pobytu cudzoziemca w Polsce są niezgodne z deklarowanymi, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę, lub
  • została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej lub decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy i nie opuścił on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została doręczona
  • została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została doręczona albo przebywa w strzeżonym ośrodku lub w areszcie w celu wydalenia.

W decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni i liczony jest od dnia doręczenia decyzji. Terminu dobrowolnego powrotu nie określa się jeżeli istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca, albo jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W takim przypadku decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Warto wiedzieć, że wydając decyzję o zobowiązaniu do powrotu organ może przedłużyć termin do opuszczenia przez nas Polski na okres nie dłuższy niż rok.

Warunkiem przedłużenia terminu dobrowolnego opuszczenia Polski jest wykazanie, że:

  • cudzoziemiec jest obowiązany do osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej lub
  • jego obecności w Polsce wymaga interes Rzeczypospolitej Polskiej lub,
  • jego obecności w Polsce wymaga wyjątkowa sytuacja osobista, wynikająca w szczególności z długości pobytu cudzoziemca na terytorium Polski, z łączących cudzoziemca więzi o charakterze rodzinnym i społecznym lub z potrzeby kontynuowania nauki przez małoletnie dziecko cudzoziemca.

Termin dobrowolnego powrotu może również zostać przedłużony po wydaniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Może to nastąpić na nasz wniosek.

Decyzję o zobowiązaniu do powrotu wydaje komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej. Od decyzji takiej przysługuje odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a od tej decyzji – skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W przypadku gdy cudzoziemiec złożył skargę do sądu i skarga ta zawiera wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie tego wniosku.

Organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu zapewnia cudzoziemcowi, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, możliwość korzystania z pomocy tłumacza. Ponadto, dokonuje on w języku zrozumiałym dla cudzoziemca tłumaczenia podstawy prawnej decyzji o zobowiązaniu do powrotu, rozstrzygnięcia oraz pouczenia, czy i w jakim trybie służy odwołanie od decyzji.

Postępowanie toczy się na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

ZAKAZ PONOWNEGO WJAZDU DO POLSKI

W decyzji o zobowiązaniu do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres od 6 miesięcy do lat 5. Okres na jaki orzeczono zakaz wjazdu zależy od okoliczności, która stała się podstawą wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

Pamiętajmy, że zakaz wjazdu może zostać cofnięty. Warunkiem jest wykazanie, że cudzoziemiec:

  • wykonał obowiązki wynikające z decyzji o zobowiązaniu do powrotu lub
  • jego ponowny wjazd do Polski lub innych państw obszaru Schengen ma nastąpić ze względu na uzasadnione okoliczności, zwłaszcza ze względów humanitarnych, lub
  • została mu przyznana pomoc w dobrowolnym powrocie.

Zakaz cofany jest na wniosek cudzoziemca przez organ, który wydał decyzję, a zatem przez komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży Granicznej, a jeżeli chodzi o decyzję drugiej instancji – przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Nie można cofnąć zakazu, gdy:

  • wjazd lub pobyt cudzoziemca w Polsce może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub naruszyć interes Polski lub
  • cudzoziemiec nie uiścił należności z tytułu kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, które był obowiązany ponieść.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.


KIEDY NIE WYDAJE SIĘ DECYZJI O ZOBOWIĄZANIU DO POWROTU

Prawo określa przypadki, kiedy pomimo zaistnienia okoliczności uzasadniających wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu, decyzja taka nie może zostać wydana. Dotyczy to cudzoziemca, który:

  • posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub
  • udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub
  • udzielono mu zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na:
    -konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
    -konieczność ochrony praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka,
  • jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Polski i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście przepisów ustawy o cudzoziemcach (innymi sławami, gdy małżeństwo zostało uznane za „fikcyjne”), lub
  • przebywa w Polsce na podstawie:
    -wizy Schengen wydanej ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Polski i pobytu na tym terytorium,
    -zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu,
    -zezwolenia na pobyt czasowy dla ofiar handlu ludźmi;
  • udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Polski, lub
  • posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa,
  • jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług w Polsce przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na w Polsce bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub
  • może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub
  • może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub
  • może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub
  • przebywa w Polsce na podstawie zaświadczenia wydawanego cudzoziemcom, co do których istnieje domniemanie, że są ofiarami handlu ludźmi;
    Zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych powyżej okoliczności uniemożliwia wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

Należy również wspomnieć, że jeżeli toczy się postępowanie w sprawie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy to odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu. Nie dotyczy to sytuacji, gdy cudzoziemiec złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy.

Od przypadków, w których decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie można wydać należy odróżnić sytuacje, gdy decyzja taka już została wydana, ale nie można jej wykonać. Ma to miejsce, gdy:

  • wobec cudzoziemca toczy się postępowanie w sprawie nadania mu statusu uchodźcy (chyba, że cudzoziemiec złożył kolejny wniosek) lub
  • wobec cudzoziemca toczy się postępowanie w sprawie udzielenia mu:
    -zgody na pobyt ze względów humanitarnych,
    -zgody na pobyt tolerowany,
    -zezwolenia na pobyt czasowy dla ofiar handlu ludźmi,
    -zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu,
  • cudzoziemcowi udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do jej udzielenia, lub
  • cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie:
    -wizy Schengen wydanej ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Polski i pobytu na tym terytorium, lub
    -zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu,
  • cudzoziemiec przebywa na terytorium Polski na podstawie zaświadczenia wydawanego cudzoziemcom, co do których istnieje domniemanie, że są ofiarami handlu ludźmi;
  • cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Polski i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście przepisów ustawy o cudzoziemcach, lub
  • wobec cudzoziemca orzeczono środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.


ZGODA NA POBYT ZE WZGLĘDÓW HUMANITARNYCH

Zobowiązania do powrotu nie wydaje się jeżeli m.in. zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. Oznacza to, że w toku postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu, organ administracji bada, czy nie zachodzi jedna z okoliczności uzasadniających udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Ustalenie, że taka okoliczność zachodzi skutkuje udzieleniem cudzoziemcowi zgody na pobyt humanitarny, pod warunkiem jednak, że w sprawie nie występuje jedna z okoliczności uniemożliwiających przyznanie tej formy pobytu w Polsce.

Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

  • może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności:
    -zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub
    -mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub
    -mógłby być zmuszony do pracy, lub
    -mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub
  • naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
  • naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

W praktyce najczęściej można spotkać się z sytuacjami, gdy zgoda na pobyt ze względów humanitarnych udzielana jest z uwagi na ochronę życia rodzinnego lub prywatnego oraz ochronę praw dziecka. Należy króciutko wyjaśnić, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka życie rodzinne rozumiane jest znacznie szerzej niż relacje między małżonkami, czy między rodzicami a dziećmi. To również – przykładowo – relacje między rodzeństwem, między dziećmi a dziadkami, rodzicami a dziećmi urodzonymi w drugim związku małżeńskim, czy w związku pozamałżeńskim. Innymi słowy, życie rodzinne to nie tylko związki wynikające z małżeństwa lecz także inne, faktyczne więzi rodzinne.

Jeszcze szerzej rozumiane jest życie prywatne. Można wręcz powiedzieć, że jest to pojęcie, które zawiera wszystkie sytuacje, które nie wchodzą w zakres życia rodzinnego, ale zasługują na ochronę prawną.

Jak zostało zaznaczone na wstępie, spełnienie jednej z przesłanek warunkujących udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych nie przesądza o udzieleniu tej formy pobytu. Aby decyzja była pozytywna, nie może wystąpić żadna z okoliczności dającej podstawę, by sądzić, że cudzoziemiec:

  • popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości, w rozumieniu prawa międzynarodowego, lub
  • jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych, lub
  • popełnił na terytorium Polski zbrodnię lub popełnił poza tym terytorium czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego, lub stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lub
  • podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu zbrodni lub czynów wymienionych powyżej.

Można również odmówić zgody na pobyt ze względów humanitarnych cudzoziemcowi, który popełnił inny czyn będący według polskiego prawa przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności, jeżeli cudzoziemiec opuścił kraj, z którego pochodzi wyłącznie w celu uniknięcia kary.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.


ZGODA NA POBYT TOLEROWANY

Wystąpienie przesłanek uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany wyłącza możliwość wydania w stosunku do cudzoziemca decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Zgody na pobyt tolerowany udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

  • może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności:
    -zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub
    -mógłby on być zmuszony do pracy, lub
    -mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej
    w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, (aby poznać przesłanki odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych zajrzyj do zakładki…).
  • jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub
  • może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca.

Jeżeli zobowiązanie cudzoziemca do powrotu jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji i od cudzoziemca lub może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie cudzoziemca jest niedopuszczalne, to udzielenia zgody na pobyt tolerowany odmawia się jeżeli pobyt cudzoziemca w Polsce może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

 

Skomentuj

Projekt ‘MIEJSKI SYSTEM INFORMACYJNY I AKTYWIZACYJNY DLA MIGRANTÓW’ jest współfinansowany z Programu Krajowego Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW realizowany był w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

Projekt LOKALNE POLITYKI MIGRACYJNE - MIĘDZYNARODOWA WYMIANA DOŚWIADCZEŃ W ZARZĄDZANIU MIGRACJAMI W MIASTACH był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt ‘WARSZAWSKIE CENTRUM WIELOKULTUROWE’ był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW Projekt realizowany był przy wsparciu Szwajcarii w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej.